- Szkoła podstawowa – wersja Word (23.89 KB)
- Szkoła podstawowa – wersja PDF (483.78 KB)
- Szkoła ponadpodstawowa – wersja Word (34.8 KB)
- Szkoła ponadpodstawowa – wersja PDF (655.76 KB)
......................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................
W procesie kształcenia są podejmowane działania wspomagające rozwój każdego uczącego się, stosownie do jego potrzeb i możliwości, ze szczególnym uwzględnieniem indywidualnych ścieżek edukacji i kariery, możliwości podnoszenia poziomu wykształcenia i kwalifikacji zawodowych oraz zapobiegania przedwczesnemu kończeniu nauki. Jednym z zadań szkoły i innych podmiotów prowadzących kształcenie uwarunkowane zmianami zachodzącymi w otoczeniu gospodarczo-społecznym, na które wpływają w szczególności: idea gospodarki opartej na wiedzy, globalizacja procesów gospodarczych i społecznych, rosnący udział handlu międzynarodowego, mobilność geograficzna i zawodowa, nowe techniki i technologie, a także wzrost oczekiwań pracodawców w zakresie poziomu wiedzy i umiejętności pracowników jest doradztwo zawodowe.
Skutecznie prowadzone zajęcia doradztwa edukacyjno – zawodowego motywują do nauki i mogą zapobiec nieprzemyślanym decyzjom dotyczącym dalszej ścieżki edukacji i kariery młodych ludzi. Doradztwo powinno być kształtowane w duchu postawy uczenia się przez całe życie i być wspierane przez rodziców, dyrektorów szkół, nauczycieli wszystkich przedmiotów i otoczenie społeczne oraz pracodawców. Działania w ramach doradztwa zawodowego powinny zagwarantować uczniom i ich rodzicom wszechstronne wsparcie w procesie decyzyjnym wyboru szkoły i kierunku kształcenia, jakie otrzymają w formie różnorodnych przedsięwzięć organizowanych w szkole na rzecz rozwoju zawodowego przez całą kadrę pedagogiczną, w tym doradców zawodowych oraz udział uczniów w grupowych zajęciach z zakresu doradztwa zawodowego zorganizowanych w formie obowiązkowych zajęć lekcyjnych.
W przypadku szkół podstawowych doradztwo skupia się w znacznej mierze na udzieleniu uczniom wsparcia w identyfikowaniu własnych zasobów ale nie może być pozbawione zagadnień związanych z rynkiem pracy i informacją o zawodach ponieważ dotyczy nie tylko uczniów, którzy będą kontynuować naukę w szkołach ogólnokształcących ale również tych, którzy wybiorą szkoły branżowe. W każdym wypadku powinien to być przemyślany i spójny proces, który prowadzi do wyboru dalszej ścieżki kształcenia a w perspektywie do trafnego wyboru drogi zawodowej w zgodzie z predyspozycjami uczniów.
W przypadku szkół ponadgimnazjalnych i ponadpodstawowych doradztwo dotyczy także tych uczniów, którzy już podjęli decyzje edukacyjne, ale nie potrafią się odnaleźć na rynku pracy i muszą podjąć decyzję o przekwalifikowaniu. Konieczne jest więc nie tylko poruszanie zagadnień związanych z specyfiką zawodów i rynku pracy ale również dalsze pogłębianie samopoznania i dawanie wskazówek dotyczących możliwości zdobywania dodatkowych kwalifikacji lub przekwalifikowania. Równie istotne jest wspomaganie uczniów w nabywaniu i doskonaleniu kompetencji społecznych i emocjonalnych, które są istotne dla konstruktywnego funkcjonowania w społeczeństwie, w tym w środowisku pracy.
Wszystkie działania w zakresie doradztwa zawodowego prowadzone w szkole tworzą Wewnątrzszkolny System Doradztwa Zawodowego i powinny stanowić spójną całość. Proponowany program obowiązkowych zajęć jest jednym z elementów tego systemu.
Jak wynika z badań ankietowych pn. "Doradztwo zawodowe w szkołach gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych w województwie śląskim" przeprowadzonych w pierwszym kwartale 2017 roku przez Wojewódzki Urząd Pracy w Katowicach zadania w ramach doradztwa zawodowego realizowane są głównie przez nauczycieli i pedagogów, którym zostały one powierzone w ramach dodatkowych obowiązków. Wprawdzie szkoły przygotowując uczniów do wyboru zawodu czy wejścia na rynek pracy współpracują z szeregiem instytucji, takich jak urzędy pracy, szkoły wyższe, pracodawcy, biblioteki, poradnie psychologiczno-pedagogiczne i inne, jednak dostrzegają potrzebę doskonalenia podejmowanych działań. Zgodnie z uzyskanymi informacjami szczególnie istotne jest wsparcie szkół w zakresie organizacji zajęć doradztwa zawodowego, a zwłaszcza w opracowaniu materiałów służących przygotowaniu uczniów do wyboru zawodu i wejściu na rynek pracy, przygotowaniu do realizacji zajęć grupowych z zakresu poradnictwa zawodowego oraz do indywidualnego poradnictwa zawodowego.
Uzyskane wyniki badań stały się inspiracją do nawiązania współpracy pomiędzy Wojewódzkim Urzędem Pracy w Katowicach, Regionalnym Ośrodkiem Metodyczno-Edukacyjnym Metis, Regionalnym Ośrodkiem Doskonalenia Nauczycieli "WOM" w Katowicach, Częstochowie i Bielsku-Białej oraz Regionalnym Ośrodkiem Doskonalenia Nauczycieli i Informacji Pedagogicznej "WOM" w Rybniku. Zespół ekspertów wychodząc naprzeciw potrzebom pracowników szkół opracował przykładowe programy z doradztwa zawodowego dla szkół podstawowych i ponadpodstawowych.
Programy, przeznaczone dla nauczycieli, pedagogów i doradców zawodowych są udostępnione bezpłatnie, a zamieszczone na stronach internetowych wersje edytowalne, pozwolą zainteresowanym na dostosowanie ich do własnych potrzeb i możliwości.
Możliwości kopiowania:
Materiał jest dedykowany nauczycielom oraz szkolnym doradcom zawodowym i może być wykorzystywany bezpłatnie oraz modyfikowany do celów dydaktycznych.
Autorzy:
Programy powstały w wyniku współpracy specjalistów z Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Katowicach, Regionalnego Ośrodka Metodyczno-Edukacyjnego Metis w Katowicach, Regionalnego Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli "WOM" w Katowicach, Regionalnego Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli "WOM" w Bielsku Białej, Regionalnego Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli "WOM" w Częstochowie, Regionalnego Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli i Informacji Pedagogicznej "WOM" w Rybniku.
Nadesłane prace zostały ocenione przez komisję konkursową pod kątem walorów merytorycznych oraz pomysłowości i oryginalności. Nagrodzono trzy scenariusze. Nagrody zostały wręczone uczestnikom podczas konferencji Dobry zawód to podstawa – doradztwo edukacyjno-zawodowe w szkole realizowanych w różnych ośrodkach metodycznych naszego województwa w dniach 12 – 15.03.2018 r.
Poniżej prezentujemy nagrodzone scenariusze.
SCENARIUSZ 1 Złota dziesiątka umiejętności przyszłości
Autor: Zofia Teodorowska - Szkoła Podstawowa nr 3 im. M. Kopernika w Łaziskach Górnych
Zakres tematyczny: umiejętności, postawy pożądane na rynku pracy.
Poziom edukacyjny: szkoła ponadpodstawowa
Cele:
- pogłębienie świadomości własnych predyspozycji, postaw, umiejętności,
- poznanie najbardziej pożądanych przez pracodawców umiejętności i postaw przyszłości,
- uświadomienie, że umiejętności pożądane przez pracodawców na rynku pracy kształtują się w różnych doświadczeniach życia codziennego,
- zwiększenie motywacji do nabywania lub doskonalenia umiejętności pożądanych przez pracodawców.
- zna Złotą dziesiątkę umiejętności przyszłości,
- uświadamia sobie znaczenie nabywania (doskonalenia) umiejętności pożądanych na rynku pracy,
- pogłębia autorefleksję dotyczącą swoich mocnych stron i wyraża ją poprzez photovoice.
SCENARIUSZ 2 - Matura − i co dalej? Planowanie drogi kształcenia i kariery zawodowej-
Autor : Iwona Włodek - Bielskie Centrum Kształcenia Ustawicznego i Praktycznego
Scenariusz jest przeznaczony do prowadzenia zajęć przez doradcę zawodowego wspólnie z nauczycielem języka angielskiego. Na zajęciach można również wykorzystać prezentację multimedialną (przykładowa została dołączona do scenariusza – dostępna na stronie: www.womkat.edu.pl).
Zakres tematyczny:
- rozpoznawanie osobistych preferencji i predyspozycji zawodowych,
- kształtowanie umiejętności samopoznania i samooceny z wykorzystaniem języka angielskiego.
Cele:
- uświadomienie młodzieży konieczności świadomego i rozważnego wyboru dalszej drogi kształcenia i zawodu na podstawie cech charakteru, umiejętności i zdolności oraz predyspozycji zawodowych,
- praktyczne wykorzystanie języka angielskiego w procesie komunikacji językowej w celu przekazania informacji dotyczących własnych umiejętności i zainteresowań.
Uczeń:
- rozumie konieczność świadomego planowania swojego wykształcenia w dalszym rozwoju edukacyjno-zawodowym,
- zna i wykorzystuje słownictwo w języku angielskim związane z cechami osobowości, określeniem własnych mocnych i słabych stron oraz ustaleniem priorytetów zawodowych,
- potrafi określić swój typ osobowości zawodowej, zgodnie z koncepcją Johna L. Hollanda,
- potrafi pracować w grupie i zespole klasowym.
Załącznik do scenariusza nr 2
SCENARIUSZ 3 - Łowcy zawodów – gra planszowa
Autor: Edyta Kowal-Wencel - Szkoła Podstawowa im. Marii Konopnickiej w Przeczycach
Zakres tematyczny: Poznanie siebie, rynek edukacyjny i zawodowy, świat zawodów, planowanie własnego rozwoju.
Poziom edukacyjny: Szkoła Podstawowa, klasa VII
Cel: Powtórzenie informacji i wiadomości przedstawionych na zajęciach z doradztwa zawodowego w klasie VII.
Potrzebne materiały/środki: Plansza do gry, karty, kostka, pionki. Opcjonalnie: kostka (wg schematu), żetony (wg wzoru).
Opis przebiegu ćwiczenia:
Informacje ogólne:
- Gra przeznaczona jest dla uczniów klas 7, którzy kończą 10 godzinny cykl zajęć z doradztwa zawodowego. Gra może służyć jako powtórzenie i utrwalenie poznanych wiadomości i faktów z szeroko rozumianej preorientacji zawodowej.
- Przy tworzeniu kart do gry i formułowaniu pytań wykorzystany został „Program realizacji zajęć z zakresu doradztwa zawodowego w klasie 7 szkoły podstawowej" pani Beaty Grzelak.
- Gra przeznaczona jest dla 2-5 osób. Możemy ją jednak wykorzystać podczas zajęć z całą grupą klasową; drukując kilka kompletów kart i plansz a następnie dzieląc uczniów na mniejsze zespoły.
- Do gry potrzebne są: pionki, kostka do gry, karty oraz plansza wg wzoru. Dodatkowo potrzebne będą 2 pudełka lub pojemniki – 1 dla kart z obszaru; pytanie z pudełka, 2 dla kart z opisem cech/umiejętności/kompetencji niezbędnych w poszczególnych zawodach.
