Podstawa prawna
Ustawa z 14 czerwca 2024 roku o ochronie sygnalistów (Dz.U. z 2024 r. poz.928) – dalej: Ustawa.
Cel ustawy
Celem nadrzędnym ustawy jest udostępnienie bezpiecznych wewnętrznych kanałów zgłoszeń nieprawidłowości w instytucji, zapewniających wysoki poziom ochrony osób zawiadamiających o naruszeniach prawa w obszarach wskazanych w art.3 ustawy.
Zgłaszający, to osoba fizyczna, która zgłasza lub ujawnia informacje na temat naruszeń, uzyskane w kontekście związanym z wykonywaną przez nią pracą. Ponadto Zgłaszającym może być także osoba, która nie posiada statusu pracownika tj. były pracownik, osoba świadcząca pracę na rzecz pracodawcy na innej podstawie niż stosunek pracy, wolontariusz, stażysta oraz osoba pracująca pod nadzorem i kierownictwem wykonawcy, podwykonawcy lub dostawcy.
W Wojewódzkim Urzędzie Pracy w Katowicach została przyjęta Procedura zgłaszania przypadków nieprawidłowości oraz ochrony osób dokonujących zgłoszeń w Wojewódzkim Urzędzie Pracy w Katowicach
Celem procedury jest:
- stworzenie kompleksowej regulacji problematyki ujawniania przypadków nieprawidłowości oraz ochrony osób dokonujących zgłoszeń,
- ochrona osób zgłaszających przypadki nieprawidłowości,
- ochrona Urzędu poprzez wczesne wykrycie i usunięcie zgłoszonych przypadków nieprawidłowości,
- propagowanie postawy obywatelskiej odpowiedzialności.
Procedura:
- umożliwia jawne lub poufne dokonywanie zgłoszeń,
- gwarantuje rzetelne, obiektywne i terminowe sprawdzanie zgłoszeń,
- zapewnia ochronę osób dokonujących zgłoszeń i osób z nimi związanych.
Zgłoszenia na załączniku nr 1 dokonywane mogą być poprzez dedykowane kanały zgłoszeń funkcjonujące w Urzędzie, w szczególności:
1. za pomocą poczty elektronicznej na adres: naruszenia@wup-katowice.pl w zaszyfrowanym pliku. Hasło do pliku należy przekazać Koordynatorowi osobiście lub telefonicznie;
2. w formie listownej na adres: ul Sokolska 29, 40-086 Katowice z dopiskiem na kopercie, np. „zgłoszenie nieprawidłowości”, Koordynator ds. Naruszeń lub Dyrektor Urzędu jeżeli zgłoszenie naruszenia dotyczy Koordynatora.
3. osobiście lub telefonicznie do Koordynatora w Urzędzie (nr Tel. (0-32) 757-33-06). Koordynator, do którego osobiście lub telefonicznie zgłoszono nieprawidłowość dokumentuje zgłoszenie w formie karty zgłoszenia, protokołu, nagrania rozmowy;
4. poprzez wrzucenie pisma do skrzynki na listy zamieszczonej przy drzwiach pokoju nr 113. Skrzynka opróżniana jest w poniedziałki i środy w godzinach: 11.00-12.00. Z czynności tej sporządzany jest protokół;
Zgłoszenie może mieć charakter:
1. jawny, gdy osoba dokonująca zgłoszenia zgadza się na ujawnienie swojej tożsamości osobom zaangażowanym w wyjaśnienie zgłoszenia;
2. poufny, gdy osoba dokonująca zgłoszenia nie zgadza się na ujawnienie swoich danych i dane podlegają utajnieniu;
Zgłoszenia rejestrowane są przez Koordynatora, w rejestrze. Koordynator w terminie 7 dni wysyła potwierdzenie przyjęcia zgłoszenia.
Koordynator dokonuje weryfikacji zgłoszenia, a następnie decyduje o dalszych działaniach następczych.
Działanie następcze prowadzone jest bez zbędnej zwłoki.
Wyniki przedstawiane są w terminie do 3 miesięcy. W uzasadnionych przypadkach termin ten może zostać wydłużony do 6 miesięcy, o czym należy poinformować osobę dokonującą zgłoszenia.
Zgłoszenia zewnętrzne
Zgłaszający może dokonać zgłoszenia zewnętrznego do Rzecznika Praw Obywatelskich albo innego organu publicznego oraz w stosownych przypadkach do instytucji organów lub jednostek organizacyjnych Unii Europejskiej, zgodnie z rozdziałem 4 Ustawy.
Zgłoszenie zewnętrzne sygnalisty może dotyczyć informacji o naruszeniu prawa, którą sygnalista uzyskał w kontekście związanym z pracą.
Rzecznik Praw Obywatelskich przyjmuje zgłoszenia zewnętrzne sygnalistów zawierające informacje o naruszeniach prawa, wstępnie je weryfikuje i przekazuje organom publicznym właściwym do podjęcia działań następczych.
Zgłoszenia zewnętrzne dotyczące naruszeń prawa są przyjmowanie przez RPO wyłącznie przez kanały udostępnione na stronie Zespołu ds. Sygnalistów Biura RPO.
Link do strony Zespołu ds. Sygnalistów Biura RPO umożliwiający dokonanie zgłoszenia zewnętrznego:
https://www.gov.pl/web/sygnalisci/dokonaj-zgloszenia-zewnetrznego
Osobie dokonującej zgłoszenia oraz osobie pomagającej w dokonaniu zgłoszenia zapewnia się ochronę przed możliwymi działaniami odwetowymi, podejmuje się działania gwarantujące poszanowanie zasady poufności i ochronę tożsamości na każdym etapie postępowania wyjaśniającego, jak i po jego zakończeniu.
